Een terugblik: de zomer van 2010

Vooral qua neerslag een extreme zomer!

De zomer van 2010 was in het oosten van het land de natste uit de geschiedenis. En dat terwijl juni en (deels) juli kurkdroog waren op veel plaatsen in de Achterhoek. Augustus was zo nat dat het de droge maanden dubbel compenseerde zodat we uiteindelijk toch nog een zeer natte zomer kregen. Ook thermisch was het een interessante zomer, uit het archief: het zomerverslag van 2 jaar geleden!

Lees verder ►

De zomer van 2010 was een hele extreme zomer, en past perfect in het "nieuwe" klimaat dat we de komende tientallen jaren kunnen verwachten in de zomer. Zonnig, warm, en droogte afgewisseld door extreme natte perioden.

Als we kijken naar het oosten van het land, waar de zomer het extreemst was, gebruiken we de KNMI stations Hupsel (Achterhoek) en Enschede (Twente).

Warm 

De zomer was warm met 17,8 graden tegen 16,5 graden normaal, dus ruim een graad te warm. Dat kwam vooral door warme juni en juli, die in totaal 2 hittegolven brachten (de laatste keer daarvoor was 2006)! De maand augustus was door het slecht weer juist aan de koele kant.

Uiteindelijk eindigde de zomer van 2010 op een gedeelde 5de plek (met 1995) in de top 10 warmste zomers sinds het begin van de metingen in het oosten van het land (1951)!

De nummer 1 is nog steeds de bloedhete zomer van 2003 met 18,6 graden! En de nummer 2 is nog recenter, 2006 was dat met 18,4 graden als gemiddelde temperatuur.

Zonnig

De zomer was zeer zonnig. De zon scheen maar liefst 683 uur tegen 545 uur normaal. De maand juni was vooral zeer zonnig, en ook de maand juli was aan de zonnige kant. Augustus was juist te somber.

De zomer eindigde ondanks de sombere augustus toch nog op een nummer 6 in de top 10 zonnigste zomers ooit in het oosten van het land! De zonnigste zomer ooit is nog steeds de zomer van 1976 met maar liefst 759 uur zon!

Nat

De neerslag wordt wat uitgebreider behandeld, omdat deze zeer extreem was afgelopen zomer!

Niemand zal het ontgaan zijn, dat na het droge begin, de zomer extreem nat eindigde. De maand juni begon juist extreem droog, de natste plekken (Hengelo, Lochem, Ruurlosebroek) hadden nog 30 tot 40 mm, maar elders in de achterhoek viel er rond of zelfs nog minder dan 10 mm en daarmee begon de zomer met de droogste juni ooit op veel plaatsen in met name het oosten van de Achterhoek!

In juli veranderde dat al een beetje. Vooral op de dagen 10, 12 en 14 juli trokken zeer heftige regen en onweersbuien over het land heen, en vooral 12 en 14 juli kreeg ook het oosten van het land met dit noodweer te maken. Lokaal viel er zeer veel neerslag in korte tijd, vielen er hagelstenen zo groot als pingpongballen, en kwamen er zware windstoten voor van ruim boven de 100 km/h. Gevaarlijk weer dus, maar dat het plaatselijk was, was goed aan de neerslag te zien. Ruim 100 mm in de regio (opieuw) Ruurlosebroek/Hengelo, en Doetinchem. In de regio Winterswijk bleef het kurk droog met slechts 50 tot 55 mm in de maand juli, en met de maand juni erbij was er in die regio lokaal slechts 60 mm gevallen, terwijl deze maanden normaal 145 mm valt! In Ruurlosebroek was in deze 2 maanden al 138 mm gevallen, zeer grote verschillen!

Augustus

Vooral de boeren hoopten dat augustus eindelijk een einde aan de droogte zou maken. Maar dat het zo nat zou worden, had niemand verwacht. De eerste week van augustus bracht op veel plekken enkele tientallen milimeters aan regen. Dit waren plaatselijke regen en onweersbuien, zodat ook nu de neerslagsommen van plaats tot plaats sterk verschillen.

De eerste enorme neerslaghoeveelheden vielen in de periode 15 t/m 18 augustus. Normaal valt er in de HELE MAAND augustus 60 mm, en dit viel op sommige plekken in minder dan 4 dagen tijd! Let ook op de grote verschillen tussen sommige plaatsen (Sommige plaatsen staan er 2 keer in door meerdere waarnemers in een plaats):

- doesburg 37 mm.

- Lochem 40 mm.

- Gendringen 40 mm.

- Hupsel 43 mm.

- Silvolde 43 mm.

- Hengelo 45 mm.

- Zieuwent 48 mm. 

- Doetinchem 48 mm.

- Borculo 48 mm.

- Westendorp 49 mm.

- Borculo 50 mm.

- Rekken 50 mm.

- Lievelde 53 mm.

- Aalten 55 mm.

- Woold 55 mm.

- Meddo 58 mm.

- Lichtenvoorde 58 mm.

En de toppers:

- Winterswijk 60 mm.

- Lichtenvoorde 60 mm.

- Ruurlo 62 mm.

- Woold 62 mm.

- Almen 62 mm.

- Lochem 63 mm.

- Hengelo 64 mm.

- Bredevoort 66 mm.

- Ruurlosebroek 67 mm.

Grote verschillen dus tussen dezelfde plaats soms (Lochem 40 mm/63 mm!) maar het was wel overal zeer nat inmiddels met de hele maandsom in een paar dagen! Maar de meeste regen moest nog komen in de 2de helft van de maand!

22/23 augustus

Zware regen en onweersbuien trokken in de avond van de 22ste en in de ochtend van de 23ste over de Achterhoek. Plaatselijk vielen er opnieuw enorme hoeveelheden neerslag.

- Lochem 6 mm.

- Almen 8 mm.

- Lochem 9 mm.

- Doesburg 13 mm.

- Rekken 13 mm.

- Ruurlosebroek 14 mm.

- Hupsel 14 mm.

- Hengelo 15 mm.

- Borculo 16 mm.

- Hengelo 19 mm.

- Lievelde 20 mm.

- Ruurlo 22 mm.

- Borculo 24 mm.

- Westendorp 26 mm.

- Gendringen 27 mm.

- Silvolde 27 mm.

- Lichtenvoorde 28 mm.

De toppers waren de buurtschappen van Winterswijk:

- Woold 31 mm.

- Meddo 33 mm.

- Corle 40 mm.

- Woold 40 mm.

- Pelkwijk 41 mm.

- Ratum 44 mm.

- Bredevoort 44 mm.

- Huppel 50 mm.

- Henxel 75 mm!

Gigantische hoeveelheden dus op een dag! In Henxel was rond de 23 aug. al ongeveer 170 mm gevallen in de maand! Maar de natste dag (ooit) moest nog komen op 26 augustus.

De hele dag door viel er (zware) regen, met soms echte wolkbreuken die wel een half uur tot een uur aanhielden. Ook 's nachts ging de regen door, en de neerslaghoeveelheden 's ochtends waren schrikbarend hoog. De neerslagsommen zijn in iets meer dan 24 uur gemeten (+- 30 uur) van Donderdag nacht 26 augustus t/m vrijdag ochtend 27 augustus. Wat opvalt is dat het (zuid)westen van de Achterhoek het "droogst" bleef met ruim de hele maandsom (60 mm) in een dag, meer naar het oosten van de achterhoek viel 2,5 keer de maandsom in een etmaal, uniek voor Achterhoekse (en landelijke) begrippen!

- Lochem 58 mm. 

- Gendringen 67 mm. 

- Silvolde 75 mm. 

- Woold 79 mm.

- Almen 79 mm.

- Huppel 83 mm.

- Bredevoort 84 mm.

- Corle 86 mm.

- Pelkwijk 88 mm.

- Doetinchem 95 mm.

- Lochem 95 mm.

- Doesburg 101 mm.

- Hengelo 101 mm.

- Ratum 103 mm. 

- Westendorp 104 mm.

- Hengelo 109 mm.

- Ruurlo 111 mm.

- Borculo 113 mm.

- Enschede 119 mm. 

- Henxel 124 mm.

- Zieuwent 127 mm.

- Borculo 131 mm.

- Doetinchem 134 mm.

- Groenlo 135 mm.

- Lichtenvoorde 141 mm.

- Ruurlosebroek 142 mm.

- Meddo 145 mm.

- Rekken 150 mm.

- Zelhem 152 mm.

- Hupsel 155 mm.

- Lievelde 156 mm.

- Terwolde 160 mm.

Zulke neerslag hoeveelheden zijn in de Achterhoek en Twente nog nooit voorgekomen, en landelijk is het ooit een paar keer eerder voorgekomen vroeger. Dit komt slechts eens in de 100 jaar voor op een willekeurige plek in nederland, en op een bepaalde plek in nederland (zoals de achterhoek) eens in de 1250 tot 8000 jaar!

Ook opvallend waren de neerslaghoeveelheden die er van donderdag ochtend  tot 's avonds 20.00 uur waren gevallen. Doetinchem en Nijbroek hadden toen al 111 mm!!! Ook na 20 uur viel daar nog een hoop bij zodat doetinchem op 134 mm uitkwam, terwijl de andere kant van Doetinchem een totaal van "slechts" 95 mm had! Markelo en Ruurlosebroek hadden om 20.00 uur al 82 mm, Enschede 87 mm en Hupsel 80 mm. In de avond viel er meer oostelijk van de Achterhoek nog een hele plons bij. Hupsel had een dagsom van 142 mm en Ruurlosebroek 133 mm, en dat binnen 24 uur! Enschede kwam op 106 mm in 24 uur uit. Na 20.00 uur viel de meeste neerslag bij in Meddo met 94 mm, in Dichteren viel toen 91 mm bij. Als we kijken naar het KNMI station Hupsel (globaal punt in de Achterhoek en het "wateroverlast"gebied) dan viel de meeste regen tussen 17 en 22 uur. Intotaal 85 mm in 5 uur! In 2 uurvakken viel er meer dan 25 mm, dus 2 keer een dikke vette wolkbreuk!

En ook de laatste dagen van augustus bleef het niet droog, op de meeste plekken viel er nog 25 tot 30 mm bij, zodat de maandsom van augustus plaatselijk op een record uitkwam!

Het oude record van het oosten van het land komt uit 2006, nog niet heel lang geleden dus! Toen viel er op het KNMI station Hupsel 212 mm. Dit jaar viel daar 272 mm, het oude record is dus dik verbroken! Normaal valt er in de maand 60 mm, terwijl er nu op een dag al 2,5 keer het dubbele viel plaatselijk! Wat er normaal in 5 augustus maanden valt, viel dit jaar in 1 augustus! Zeer extreem!

Opnieuw is te zien dat het westen van de Achterhoek het minst nat is (maar nog steeds veel te nat) en dat het oosten veel extremer is qua neerslagsommen. Normaal (gemeten in 30 jaar 1971 t/m 2000) valt er volgens het klimatologisch gemiddelde 60 mm in de Achterhoek, daarbij is Gendringen het droogst met 55 mm, en elders valt er zo'n 59 tot 63 (Doetinchem) mm. Toevallig is Gendringen ook dit jaar het "droogst" van de Achterhoek:

- Gendringen 183 mm.

- Almen 198 mm.

- Lochem 204 mm.

- Doesburg 221 mm.

- Hengelo 227 mm.

- Woold 229 mm.

- Pelkwijk 229 mm.

- Westendorp 233 mm.

- Doetinchem 233 mm.

- Woold 234 mm.

- Neede 234 mm.

- Hengelo 236 mm.

- Corle 236 mm.

- Aalten 236 mm.

- Borculo 243 mm.

- Doetinchem 246 mm.

- Ruurlo 250 mm.

- Bredevoort 250 mm.

- Ruurlo 252 mm.

- Lichtenvoorde 254 mm.

- Huppel 257 mm. 

- Rekken 262 mm.

- Ratum 265 mm. 

- Winterswijk 266 mm.

- Hupsel 272 mm. 

- Dichteren 272 mm.

- Borculo 274 mm.

 Nu de extreme toppers:

- Ruurlosebroek 280 mm.

- Lichtenvoorde 286 mm.

- Lievelde 295 mm.

- Meddo 298 mm.

- Henxel 332,5 mm!

Het landelijke absolute neerslagrecord staat op naam van Maasland (Zuid-Holland), op die plek viel in augustus 2004 325 mm neerslag! Nummer 2 was het jaar 2006 met in augustus in Schoondijke (Zeeland) 320 mm! Henxel zit maar liefst 8 mm boven het oude neerslagrecord! Alleen telt het niet als officieel record, omdat weerstation Henxel geen regenstation van het KNMI is, maar van een weeramateur.

Opvallend is dat de nummer 1 t/m nummer 3 allemaal recente records zijn, uit deze nieuwe eeuw! Dat geeft toch wel aan dat het klimaat (langzaam?) aan het veranderen is.

Nu we de maand augustus eindelijk gehad hebben, zijn we aangekomen bij het neerslag totaal van de hele zomer. De zomer begon kurk droog in juni, juli was in het zuidoosten van de Achterhoek te droog en in het noordwesten van de Achterhoek te nat, en augustus was overal extreem nat. De maand augustus was zelfs zo extreem, dat de droogte van juni volledig weg gecompenseerd is door de natte maand, zodat ook de zomer veel te nat eindigde. Normaal valt er in de zomer (volgens het toenmalige klimaat) 185 tot 205 mm. Aangezien er dit jaar in de maand augustus alleen al 300 mm viel op sommige plekken, kan het dan ook niet anders dat ook de zomer extreem nat verlopen is!

- Gendringen 273 mm.

- Pelkwijk 277 mm.

- Woold 294 mm.

- Corle 297 mm.

- Almen 306 mm.

- Lochem 307 mm.

- Huppel 313 mm. 

- Hengelo 315 mm.

- Doesburg 319 mm.

- Westendorp 322 mm.

- Ratum 328 mm.

- Bredevoort 322 mm.

- Lichtenvoorde 330 mm.

- Borculo 333 mm.

- Lochem 344 mm.

- Ruurlo 348 mm.

- Doetinchem 349 mm.

- Hupsel 357 mm.

- Meddo 358 mm.

- Woold 359 mm.

- Lichtenvoorde 363 mm.

- Aalten 367 mm.

- Hengelo 374 mm.

- Rekken 377 mm.

- Winterswijk 386 mm.

- Doetinchem 388 mm.

- Lievelde 393 mm.

De top 3:

- Borculo 394 mm.

- Henxel 398 mm.

- Ruurlosebroek 419 mm.

 Het oude record van Hupsel staat op naam van 1997, toen de zomer 308 mm had. Dit jaar het het KNMI station Hupsel 357 mm, niet alleen augustus dus maar ook de zomer heeft een nieuw neerslagrecord voor het oosten van het land!

 De 419 mm is geen absoluut record voor de zomer. In de zomer van 2004 viel er in Leeuwarden nog meer met 447 mm! Recent is dat record alweer verbroken: vorig jaar in 2011 was het landelijk (dus niet in het oosten!) de natste zomer ooit. In Elspeet werd toen 504 mm afgetapt. Op geen enkel meetpunt van het KNMI werd in een willekeurige zomer zoveel neerslag opgevangen! In de Achterhoek viel tussen de 280 mm lokaal langs de oostgrens tot 370 mm plaatselijk in het westelijke deel van de Achterhoek. De neerslag was gelijkmatig verdeeld over de 3 zomermaanden, met augustus als natste maand. In 2010 viel er meer, op de droogste plaatsen iets minder dan 300 mm tot ruim 400 mm op de natste plekken, en de meeste neerslag daarvan viel in Augustus! Ook in Hupsel bleef het verse record uit 2010 staan, daar viel 330 mm en dat is een goede 2de plaats sinds de metingen daar in 1989. In Twente, waar de metingen begonnen in 1951, staat 2010 ook nog steeds bovenaan met 313 mm 'slechts'. 2011 staat op een nummer 4 met 292 mm.

Ook het klimaat is veranderd door de natte zomers van de laatste 10 jaar. In het oude klimaat (1971 t/m 2000) viel er in Augustus 55 tot 60 mm in de Achterhoek. In het nieuwe klimaat (1981 t/m 2010) is dit inmiddels 75 tot 80 mm geworden! De maand Augustus is dus 20 mm natter geworden. De maand Juli is in het nieuwe klimaat ongeveer 10 mm natter geworden. Opmerkelijk is dat Juni juist 5 mm droger is geworden. In de zomer viel er in het oude klimaat 185 tot 205 mm. In het nieuwe klimaat wat nu wordt gebruikt, is dat 210 tot 230 mm. Over een week komt het zomeroverzicht van 2012 uit. Dit jaar was de zomer een stuk minder extreem als 2 jaar geleden.

Jordi | Dinsdag 28 Augustus 2012 | 23:41
These icons link to social bookmarking sites where readers can share and discover new web pages.
  • Facebook
  • Google
  • NuJIJ
  • Twitter