Tropische hitte in mei 

Warmste meidagen sinds 1922

Met ruim 33 graden behoren 27 en 29 mei 2017 tot de warmste meidagen sinds 1922. Maandag werd het op de vliegbasis Volkel in (Noord-Brabant) 33,5 graden, zaterdag was het in Eindhoven al 33,4 graden. Alleen op 23 mei 1922 is in het verleden een hogere mei-temperatuur gemeten: op de weerstations in Gemert en Sittard werd het toen 35,6 graden. Opvallend waren maandag de grote temperatuurverschillen, op Terschelling werd het slechts 18,5 graden. Zaterdag was het in het hele land heet: toen werd het zelfs op Terschelling 26,9 graden en noteerde Den Helder met 31,0 graden de hoogste mei-temperatuur sinds het begin van de waarnemingen in 1906.

Hoogste maxima 29 mei 2017:

  • Volkel 33,5 graden
  • Arcen 33,2 graden
  • Ell 33,1 graden
  • Hupsel 32,4 graden
  • Eindhoven 32,3 graden

Hoogste maxima 27 mei 2017:

  • Eindhoven 33,4 graden
  • Gilze Rijen 33,2 graden
  • Ell 32,8 graden
  • Hoek van Holland 32,7 graden
  • Volkel 32,5 graden

Koningsdag startte koud met vorst 

Koningsdag 2017 één van de koudste sinds 1949

Koningsnacht was dit jaar koud met op uitgebreide schaal lichte vorst. De laagste temperatuur werd gemeten op vliegveld Twenthe bij Enschede, daar werd het -3,4 graden. Gilze-Rijen noteerde -3,2 graden. In het oosten en zuiden kwam het regionaal tot matige vorst aan de grond. Het laagste grasminimum was -8,5 graden in Twente. Op het KNMI in De Bilt daalde de temperatuur naar -2,0 graden. Alleen in 1989 was het op 27 april kouder op het KNMI, maar toen werd op deze datum nog geen Koningsdag gevierd.

Egon brengt (natte) sneeuw en veel wind 

Vrijdagochtend in het oosten een witte wereld?

Een snel ontwikkelend lagedrukgebied trekt donderdag vanaf het Kanaal uitdiepend naar het oosten. In het noorden van Frankrijk daalden de barometers met 10 hPa in een tijdsbestek van drie uur. Aan de zuidkant van de storing is de wind toegenomen tot stormkracht. In Bretagne werden donderdag aan het begin van de avond windstoten tot 139 km p/u geregistreerd. Het lagedrukgebied heeft van de Duitsers de naam Egon gekregen en trekt donderdagavond via België, Zuid-Limburg en de Noordrijn-Westfalen oostwaarts. Ook in ons land wakkert de wind aan en kunnen donderdagavond en vrijdagnacht zware windstoten optreden. Het regengebied bereikte ons land donderdagmiddag. Aan de noordflank van Egon gaat de regen aan het einde van de avond over in natte sneeuw, bij temperaturen die dalen tot dichtbij nul. Als het hard genoeg sneeuwt blijft de sneeuw liggen en kan zich vooral in het oosten en zuidoosten een sneeuwdek van enkele centimeters (en lokaal nog meer) vormen. Vrijdag dooit de sneeuw weg, doordat de wind vanaf de warme Noordzee blijft waaien. Er vallen een paar winterse buien en het wordt tussen de 2 en 6 graden. Pas in het weekend wordt het langzaam kouder en begin volgende week neemt ook de kans op vorst overdag toe.

Winterse speldenprik met gladheid, een ijsdag en sneeuw 

IJsbaan mogelijk open na nacht met matige vorst

Met een noordelijke stroming wordt aan het eind van de eerste januariweek koude lucht aangevoerd. Maandagochtend lag er langs de Duitse grens plaatselijk al een dun sneeuwdek en zaterdag valt er op meer plaatsen sneeuw. Donderdagochtend was het vooral glad op plaatsen waar in de nacht nog natte sneeuw was gevallen en waar de natte weggedeelten donderdag in de vroege ochtend bevroren. In de nanacht klaarde het flink op en daalde de temperatuur snel tot enkele graden onder het vriespunt. Vrijdag is de koudste dag van de week, na een koude nacht met op uitgebreide schaal matige vorst (-5 tot -10 graden) blijft de temperatuur vrijdag overdag waarschijnlijk net onder nul steken: de eerste ijsdag van het nieuwe jaar. Het koude weer zorgt ervoor dat vrijdag op enkele plaatsen de ijsbaan al open gaat. Zaterdag wordt de koude lucht alweer verdreven met op veel plaatsen lichte sneeuw of ijzel. De timing daarvan is nog niet helemaal duidelijk.

Zomer 2016 was geen topper 

Matige zomer 'gered' door warme nachten en warm slot augustus

De zomer van 2016 komt dankzij de eindsprint in de top 10 van warmste zomers. Hebben we dan geen reden tot klagen gehad deze zomer? Dat warm weer echter niet altijd mooi weer is hebben we deze zomer kunnen merken. Als je de zomer tegen een andere meetlat aanhoudt, dan is de zomer van 2016 een middenmoter. En dat past veel beter bij de indruk die de meeste Nederlanders hebben. Ik heb hiervoor alle 111 zomers vanaf 1906 vergeleken op basis van temperatuur, neerslag en zonuren. 2016 eindigt in dat geval op plek 53, in de middenmoot dus. Deze plek hebben we te danken aan de hoge gemiddelde temperatuur, want de grote hoeveelheid regen deze zomer voorkomt (terecht) een hogere klassering. De zomer van vorig jaar staat op plek 22 van beste zomers vanaf 1906. 

zomer score jaar Temp. (gem) Zonuren (som) Neerslag (som) score temp score zonuren score neerslag punten
1 2003 18,65 705,8 73,6 111 104 111 326
2 1976 18,44 813,8 112,6 109 110 106 325
3 1983 18,22 707,8 88,4 107 105 109 321
4 1995 18,22 725,3 133,7 107 106 103 316
5 1959 17,43 796,8 104,0 95 109 108 312
6 1975 17,61 735,2 151,9 100 107 95 302
7 1947 18,05 839,8 174,0 106 111 81 298
8 1911 17,05 737,0 144,4 88 108 99 295
9 2013 17,53 638,5 117,3 97 85 105 287
10 1973 16,91 697,8 155,9 84 100 93 277
                 
21 2010 17,71 700,0 250,7 101 102 39 242
22 2015 17,50 673,3 238,7 96 97 48 241
39 2014 17,35 641,3 316,4 92 86 12 190
53 2016 17,74 571,3 298,7 102 49 19 170
56 2012 16,88 576,8 274,6 83 52 30 165
95 2011 16,30 507,0 389,3 64 17 2 83
                 
102 1980 15,93 442,9 303,2 45 6 18 69
102 1963 15,69 512,6 303,9 30 22 17 69
104 1916 14,43 490,8 243,7 2 14 45 61
105 1912 15,53 512,4 386,2 25 21 3 49
106 1909 14,52 468,4 268,8 5 8 33 46
107 1965 14,96 531,4 358,3 11 29 5 45
108 1987 15,63 424,3 325,5 28 3 9 40
108 1927 15,37 481,5 321,6 18 12 10 40
110 1954 14,98 451,5 328,4 12 7 8 27
111 1956 14,45 427,6 315,9 3 4 13 20

ADS dagen

Je kunt de zomer ook beoordelen op het aantal mooi-weerdagen, de zogenaamde ADS-dagen. De zomer van 2016 telde tot en met 27 augustus 12 van zulke dagen waarvan 4 in juni, 3 in juli en 5 in augustus. Daarmee staat de zomer van 2016 op plaats 70. Als er deze maand nog 2 van zulke dagen bijkomen, dan eindigt 2016 op plek 60. Een ADS-dag is een zonnige en (nagenoeg) droge dag met een bovennormale temperatuur. Normaal telt de zomer 20 mooi-weerdagen.

Kans op late officiële hittegolf 

Eerste tropische dag een feit, start hittegolf zou record laat zijn

Woensdag werd in De Bilt met 30,2 graden de tweede tropische dag van dit jaar en de eerste van deze maand genoteerd. Als op het KNMI in De Bilt tot en met zondag nog tenminste 2 keer de tropische grens van 30 graden wordt bereikt of overschreden en er geen einde komt aan de reeks zomerse dagen, dan is er sprake van een officiële landelijke hittegolf. Dat zou bijzonder zijn, want tot nu toe begon een hittegolf nooit later dan op 22 augustus (in 2001). Sinds 1901 kwamen landelijk 24 hittegolven voor. De komende dagen blijft het landinwaarts tropisch, maar in een brede kuststrook lijkt een noordenwind vooral op vrijdag voor koeler weer te zorgen. De vraag is nu hoever de koele lucht landinwaarts zal reiken. Voor een hittegolf moet het 5 dagen op rij tenminste 25 graden worden (zomerse dagen) waarvan er 3 tropisch zijn.

Hogedrukgebied Gerd brengt eindelijk zomerweer 

Woensdag mogelijk al tropisch warm.

De laatste zomermaand gaat in de komende week gas geven om de achterstand in het aantal warme, droge en zonnige dagen deze zomer goed te maken. Hogedrukgebied Gerd zorgt voor een weersverbetering nadat het vooral zondag nog koel en wisselvallig is. De wind draait komende week naar het zuidoosten en daarmee wordt warm een droge lucht aangevoerd. De temperatuur gaat flink omhoog, dinsdag wordt het op veel plaatsen al zomers warm en woensdag kan het zelfs tropisch warm worden met in het midden en zuiden van het land 30 tot 32 graden. Ook donderdag is het zonnig en zeer warm. Vrijdag wordt de hitte wat getemperd en is er al kans op een onweersbui, in het volgende weekeinde is het nog zomers, daarna wordt het langzaam koeler.

Sterk wisselvallige lente eindigt zonnig 

Zowel winter- als zomerweer in thermisch normale lente

Als we terug kijken naar de lente, dan lijkt het op het eerste gezicht een normale lente. De temperatuur was met gemiddeld 9,1 graden normaal, de hoeveelheid neerslag ook en het was aan de zonnige kant. Toch is het niet wat het lijkt. De temperatuur kende grote tegenstellingen, zo konden we alvast aan de zomer proeven, maar was het weerbeeld ook nog wel eens winters. Een natte periode werd gevolgd door droogte en het was zeker niet op alle dagen zonnig.

Winterweer en zomerweer

Maart begon koud met regelmatig vorst in de nachten. In april werd het warmer, maar dit was maar tijdelijk. De maand eindigde zeer koud met zelfs (natte) sneeuw! Gelukkig sloeg het weer om in mei, en kregen we een zomerse periode! Halverwege de maand draaide de wind naar het noorden en kregen we opnieuw een portie kou. De lente eindigde met warme dagen, waarin het ook tot onweer kwam.

Mei was een warme lentemaand 

Veel warme dagen en iets meer zon dan normaal

Met 14,2 graden in Hupsel tegen 13,0 was mei een warme lentemaand. De temperatuur kwam 15 keer boven 20 graden uit, tegen 11 warme dagen normaal! Het aantal zomerse dagen is op 2 uitgekomen. Normaal komt de temperatuur 2 à 3 keer boven 25 graden uit. Toch kwam het 1 nacht tot vorst, op 4 mei daalde de temperatuur naar -0,2 graden. Het komt gemiddeld eens in de twee jaar voor dat het nog tot vorst komt in mei. De zon scheen 224 uur tegen 204 uur normaal. De eerste helft van de maand was zeer zonnig, het slot erg somber.

April kouder dan december 

April doet wat ie wil: van lentedagen tot aan hagel- en sneeuwbuien!

April was dit jaar een echte lentemaand, waarin we zowel aan de lente konden proeven, als aan de winter. Want een echte ouderwetse april doet wat ie wil. En dat gebeurde dit jaar! Op het Achterhoekse KNMI station in Hupsel bij Eibergen, kwam de gemiddelde temperatuur op 8,2 graden uit tegen 8,8 graden normaal. Daarmee was april aan de koude kant. Opmerkelijk is dat de eerste 10 dagen van de maand ruim 2 graden te warm verliepen. De tweede decade was een graad te warm, maar de laatste 10 dagen verliepen juist ruim 5 graden te koud. Daarmee was het de op 4 na koudste laatste decade van april! We moeten terug naar 1985, toen de temperatuur nog ruim een halve graad lager lag. Daardoor kon het warmteoverschot van de eerste helft van de maand volledig worden gecompenseerd. Opmerkelijk is dat april met 8,8 graden kouder is dan december 2015. Met 9,1 graden was het toen recordwarm.